Zmianowanie

Zmianowanie roślin definiuje się jako następstwo uprawianych roślin na danym polu, które jest uwarunkowane czynnikami przyrodniczymi. Jest ono podstawą płodozmianu i ma na celu stworzenie najbardziej dogodnych warunków do plonowania roślin. Dlaczego zmianowanie jest istotne? Jest ono konieczne z tego względu, że przy wieloletnim uprawianiu tej samej rośliny na tym samym polu, występuje zwiększone zagrożenie zaistnienia chorób. Ponadto gleba staje się jałowa, gospodarka wodna gleby ulega zakłóceniu, a zachwaszczenie zostaje spotęgowane. Tego typu zmiany są bardzo niekorzystne i doprowadzają do zmniejszenia plonów oraz pogorszenia ich jakości. Wówczas dochodzi do tzw. zmęczenia gleby. Wieloletnia uprawa roślin strączkowych chociażby doprowadza do pojawienia się tzw. bakteriofagów, które niszczą żyjące z tymi roślinami bakterie brodawkowe. Z tego powodu dalsza uprawa takich roślin nie ma sensu, ponieważ będzie nieefektywna. Zmiana kierunku uprawy co jakiś czas wpływa więc korzystnie na stan zdrowotny gleby oraz roślin na niej wzrastających. W rejonach o krótkim okresie wegetacji i wystarczających opadach uprawia się buraki pastewne jako plon główny albo po wcześnie schodzącym poplonie ozimym wysadza się je jako plon wtóry. W tym przypadku ważny jest dobór właściwej odmiany, takiej, która dobrze się przyjmuje przy rozmnażaniu przez rozsadę. Buraki pastewne często sieje się po zbożach ozimych. Dobrym przedplonem są również rośliny strączkowe, zwłaszcza zbierane na zieloną masę. Ze względów organizacyjnych bardzo wygodnie jest uprawiać je po ziemniakach nawożonych pełną dawką obornika. Pod buraki nie dajemy wówczas już obornika i znacznie łatwiejsza jest uprawa jesienna w postaci jednej tylko orki przed zimą. Nieodpowiednimi przedplonami są wszystkie inne gatunki buraków, rzepak i szpinak. Buraków nie powinno się uprawiać na tym samym polu częściej niż co 4 - 5 lat i tylko wyjątkowo uprawia się je po sobie, nie powtarzając takiego następstwa zbyt często. Zasady uprawy roli są te same, co przy burakach cukrowych. Odmiany płytko korzeniące się mają jednak mniejsze wymagania co do głębokości orki.